Aled Rhys Hughes
bottom_left_head
>> Hafan / Home
>> Portffolios lluniau / Image portfolios
>> Bywgraffiad / Biography
>> Siop / Shop
Wrth Chwilio am Gantre'r Gwaelod / Whilst looking for the Lowland Hundred
Yn ol / Back
Oriel / Gallery Mae gan ddiwylliannau ledled y byd chwedl am dir hudol a ddiflannodd o dan y tonnau – Lyonnesse, Atlantis ac, yng Nghymru, Cantre’r Gwaelod. Mae Seithennyn, y porthor mythig, yn ffigwr braw a chywilydd, yr un a fethodd gau’r drws yn iawn a gadael i’r dwr foddi’r tir. Gadael i ddiwylliant foddi.

‘There are places in Wales I don’t go’ meddai R. S. Thomas yn ei gerdd Reservoirs’. Un o weithredoedd mwyaf dadleuol hanes diweddar Cymru oedd boddi rhai o gymoedd ein gwlad i ddarparu cronfeydd dwr ar gyfer dinasoedd mawr Lloegr, ac Abertawe. Yr enwocaf, siwr o fod, yw Tryweryn, enw sy’n crisialu brwydr seithug y Cymry am eu hunaniaeth: er gwaetha gwrthwynebiad chwyrn yn lleol, yn genedlaethol a hyd yn oed gan bob un o aelodau seneddol Cymru yn 1957, boddwyd Cwm Celyn a’i bentref Cymraeg.

Wrth i’r hinsawdd newid ar hyd y canrifoedd, mae dwr wedi codi a disgyn – ar un adeg roedd copa’r Wyddfa hyd yn oed ar wely’r môr. Ond wrth i hafau sych ddigwydd yn amlach ac i’r byd gynhesu eto, bydd rhai o’r pentrefi ac anheddau a gollwyd i’r dwr yn codi eto, i’n hatgoffa o’r peth a foddwyd.

Cychwynnwyd ar y prosiect hwn yn 1990, ac mae’n dal ar waith.

Wherever there are storytellers, there are stories about mythical sunken kingdomse – Lyonnesse, Atlantis and, in Wales, Cantre’r Gwaelod (the Lowland Hundred). Seithennyn the legendary gatekeeper, is a figure of fear and shame, the one who failed to close the gates and allowed the water to drown the land. Allowed civilization to drown.

‘There are places in Wales I don’t go’ said R. S. Thomas in his poem Reservoirs’. One of the most contentious acts of recent Welsh history was the drowning of valleys to build reservoirs to slake the thirst of England’s cities. The most notorious must be Tryweryn, a name which symbolizes the futile Welsh battle for self-determination: despite intense opposition locally, nationally and by every single Welsh MP in 1957, Cwm Celyn and its Welsh village were drowned.

Climate changes throughout the centuries have caused water levels to rise and fall – even the summit of Snowdon was once on the sea bed. But as summer droughts become commonplace, and the world warms again, some of these villages and dwellings lost to the water will rise again to remind us of what was drowned.

This project commenced in 1990 and is still ongoing.

black_square_footer Aled Rhys Hughes 2008 | aled@ffotog.f9.co.uk